KIẾN THỨC Để trở thành một nghệ nhân về ngòi bút mực (Nib meister) - Những điều kiện cần:

Các thớt khác của My pen_my soul

My pen_my soul

GÂY DỰNG
Chẳng là mình mới khám phá ra một chỗ bán trà rất ngon. Tối nay uống liền 3 ấm trà, cái nước bã trà và nước nóng tráng ấm mình bỏ riêng ra một chậu nhỏ để rửa tay. Bã trà nhiều tới mức nước chỉ xâm xấp bên trên những lá trà ngả vàng. Phải nói thứ nước này rửa tay mỗi tối cực kì thích thú, cảm thấy bàn tay sạch sẽ và thơm tho mùi thơm thầm kín của trà.
Lòng thầm cảm ơn những thảo thơm mà bản thân mình đã nhận được, tối nay bạo gan lấy hai bàn tay thơm mùi trà - chắp lại, dẫu biết mình cả tài lẫn đức vẫn còn thiếu sót, xin có một đóng góp nhỏ mọn cho cộng đồng Bút Mực Giấy.
Xin phép thưa rằng một chút, mình chính thức gọi là grind ngòi (hay nói một cách hơi thô là mài ngòi) từ năm 2016. Đến nay đã bước sang năm thứ 4, và quá trình mình làm công việc này đến nay mình chưa phải phụ lòng tin tưởng của những ai mang ngòi bút đến với mình cả. Và với kinh nghiệm ít ỏi như thế, nếu có gặp phải sai sót, mong anh em rộng lòng thương tình.
Sẽ thật là thiếu sót nếu mình không làm rõ được khái niệm trọng tâm mà công việc của một nghệ nhân mài ngòi sẽ làm cái gì. Bản thân mình không đồng ý với khái niệm Grind của phương Tây, mình cho rằng khái niệm này thiên về sự cơ khí, không phản ánh được cái tài tình của nghệ nhân ngòi trong việc thay đổi cảm giác mỹ học của ngòi bút. Từ Việt Nam dùng từ mài, nói sợ không phải, từ này nghe rất thô. Dùng từ này thì việc làm cho con dao chặt thịt trở nên sắc bén hơn có lẽ đồng nghĩa với việc thay đổi mỹ học của ngòi hay sao. Một đằng dùng dao kéo để chỉnh sửa lại nhan sắc cho một nàng con gái, không thể dùng chung từ với việc dùng dao cắt cổ gà được.
Vậy nội dung trọng tâm công việc của một nghệ nhân về ngòi bút mực là gì, xin phép rằng mình chưa tìm được một từ trong Tiếng Việt để gói ghém cái nội hàm khái niệm mà mình nói sau đây: Nội dung công việc của một nghệ nhân ngòi là có thể thay đổi cảm nhận hình thể (những đường nét quan sát được) của đường mực khi ngòi để lại trên giấy, và thay đổi cảm giác mỹ học của ngòi bút.
Hay nói một cách khác đơn giản hơn, là thay đổi những gì nhìn thấy được và cảm nhận được về ngòi bút. Nói đơn giản hơn nữa thì thay đổi về cảm nhận hình thể của đường mực mà ngòi để lại trên giấy chính là việc tăng giảm size ngòi. Nhưng mình không thể nói một cách đơn giản như thế ngay từ đầu, vì trên thực tế, có những ngòi bút viết ra mực, nhưng là những cây bút vô hồn, ta chẳng thể cảm nhận được gì về nó cả. Sự cảm nhận là bằng không. Riêng về việc thay đổi cảm nhận về ngòi bút, đây là một công việc khó có thể nói ra thành lời. Mong mọi người thông cảm. Một ngòi bút hoàn hảo phải đạt được cả những yêu cầu về đường mực để lại trên giấy, cũng như cảm nhận ngòi mang lại.
Bây giờ mình xin phép đi ngay vào việc nêu những điều kiện cần để trở thành một nghệ nhân về ngòi:
Một là: bạn phải trải qua một trình độ tự cân chỉnh (tune) hoàn toàn các lỗi thường gặp của ngòi bút. Ví dụ, cân chỉnh ngòi lệch, chỉnh ngòi hở bi, chỉnh ngòi không ôm sát feed, chỉnh cả ngòi hở môi (hở môi trên, hở môi dưới), chỉnh ngòi hẹp khe, baby bottom, hard start...thậm chí phải chỉnh cả trường hợp ngòi bút bị xẻ khe lệch. Đó là các lỗi hay gặp mình nêu ra, ngoài ra còn những lỗi khác.
Tại sao phải có điều kiện này, bởi vì là như sau: Chúng ta không thể chữa cái sai này bằng một cái sai khác, đó là nguyên tắc tuyệt đối không thể bỏ qua trên hành trình trở thành một nghệ nhân về ngòi. Trong quá trình tác động vật lý tới viên bi của ngòi, việc xảy ra lỗi là hoàn toàn có thể xảy ra, cho nên, bạn phải tự mình trang bị việc sữa chữa những sai lầm của chính mình.
Hai là: bạn cần chuẩn bị đủ một "đội hình giấy nhám" cần thiết, mình hay gọi vui là phải chuẩn bị đầy đủ "dao kéo" trước khi phẫu thuật vậy. Ví dụ bạn phải chuẩn bị giấy nhám có độ nhám lần lượt là 800/1000/1200/2000/3000/8000. Đây là số giấy nhám cần có. Có giấy nhám 12000 càng tốt, có nhiều hơn là tốt, quan trọng bạn phải kiểm soát được mình đang làm gì.
Ba là: Để trở thành một nghệ nhân về ngòi bút, nhất định phải có đức tính kiên nhẫn và cẩn thận, vì mình luôn tự nhủ rằng khi đối mặt với mỗi trường hợp bút, thì cẩn thận bao nhiêu cũng không đủ, mà chỉ cần sơ sẩy một chút cũng là thừa.
Ngoài ra, bạn phải có một chiếc kính lúp thật tốt.
Trên đây mình chỉ xin phép nêu những điều kiện cần, chứ để nói về điều kiện đủ, đó phụ thuộc vào 2 chữ tùy duyên, tùy xem đam mê lớn tới mức nào, tùy vào độ khéo tay và kiên nhẫn, tùy theo sự trong trẻo trong tinh thần mà bạn có thể trao được bao nhiêu cho mỗi chiếc ngòi của mình.
Topic này mình luôn mở cửa với những ai thật lòng yêu bút mực nói chung, và ngòi nói riêng, một cộng đồng Bút Mực Giấy lành mạnh rất cần sự góp sức của mọi người ạ.
Ảnh minh họa là em bút Delta Dolcevita Demonstrator mình "phẫu thuật thẩm mỹ" từ năm 2017.
ảnh em Delta và Kindle.jpg
 
Last edited:

My pen_my soul

GÂY DỰNG
Câu chuyện tình tang xung quanh thế giới ngòi bút, một lần gặp gỡ cũng khó mà nói hết.
Lần này là câu chuyện về ngòi lệch.
Trước hết phải nói là có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc ngòi bị lệch, có thể do hãng sản xuất kiểm soát chất lượng vẫn còn sót (kể cả ngòi in - house lẫn ngòi hãng khác gia công), hoặc có thể do người sử dụng trong quá trình tháo ra vệ sinh, cân ngòi chưa chuẩn gây ra, hoặc là, còn những nguyên nhân hài hước khác nữa.
Mình biết có nhiều anh em muốn thử sức cân chỉnh những lỗi nhỏ như ngòi lệch, mà bút gặp phải, nên viết câu chuyện tình tang về ngòi lệch lên đây.
Thực sự mà nói thì việc toát mồ hôi, "dấn thân" vào ngòi em bút yêu của mình cũng là một việc mà có thể, mình xin phép nhắc lại từ có thể, nếu thành công, có thể mở ra một trình độ cảm nhận về ngòi sâu sắc hơn.
Nhưng cái gì cũng có hai mặt của nó, mình không dám "hù dọa" người khác, nhưng ngược lại mình cũng không khuyến khích sự mạo hiểm.
Tại sao khi giả dụ, chúng ta "dấn thân" vào một chiếc ngòi, thì trình độ cảm nhận về ngòi của chúng ta lại có thể sâu sắc hơn.
Bởi là vì thế này. Một chiếc ngòi theo mình đều có 3 yếu tố: độ cứng, độ mềm và độ đàn hồi (tạm gọi thế). Ngòi khác loại với nhau, thì cũng khác nhau 1 hoặc 2, hoặc 3 yếu tố kể trên.
Nếu dấn thân, chúng ta cảm nhận được nhiều cung bậc của ngòi bút qua 3 yếu tố kể trên vậy. Tùy vào lực tay mà tay vận lên cây bút, bản nhạc tình sẽ thay đổi. Gặp em ngòi viết hay, "độ sâu" trong việc cảm nhận ngòi của mỗi người sẽ thay đổi.
Trải qua thất tình: nộ, lãnh, si, sầu, tĩnh, ngạo, loạn; thì độ dày cảm xúc trong mỗi người là khác nhau, hà cớ gì chúng ta không khám phá nhiều tầng cảm xúc trong thế giới ngòi bút nhỉ.
Hãy để thế giới cảm xúc của ngòi bút, kết nối với những cung bậc tình cảm của những con người từng trải.
Có hiểu - mới có thương, chúc mọi người yêu em bút của chính mình.
IMG_20200214_1250257.jpg
 

My pen_my soul

GÂY DỰNG
Hành trình vạn dặm, bắt đầu từ những bước chân đầu tiên. Hôm nay mình lại rửa tay thơm, xin phép cào phím túc tắc nói vài điều.
Bài học đầu tiên để trở thành một nghệ nhân về ngòi - bài test Ink flow (của bút):
Điểm khiến mình yêu một cây bút mực, cho đến tận bây giờ, chính là nàng ngòi bút mực khi chạm giấy sẽ run rẩy thỏ thẻ ra những con chữ xinh xinh, bài test inkflow có thể nói chính là bài test đánh giá về sự nhạy cảm của ngòi bút mực. Và chính sự nhạy cảm riêng có của ngòi bút mực này chính là điểm tạo nên cá tính của bút mực nói chung, là cái để phân biệt bút mực với tất cả những loại bút còn lại.
Mình không quay video về cách test ink flow lên đây, mình chỉ nói về mặt nguyên lý test ink flow thôi, nguyên lý test ink flow của bút mực là nhờ vào các yếu tố tự nhiên (trọng lực, sự trao đổi khí và mực) và yếu tố tự thân (một cấu tạo tốt của chính cây bút) để lại những con chữ trên giấy, mà không cần tới bất kì sự tác động nào thêm từ phía con người cả. Bàn tay ta chỉ là bệ đỡ, để nàng bút cất lên tiếng hân hoan mà thôi.
Bài test Ink flow cũng dạy lại cho chính người test bút một điều về sự thấu hiểu và nhạy cảm. Những nàng bút có cá tính, thì chưa chắc đã vượt qua bài test ink flow nếu ta cứ test ink flow một cách máy móc. Có những nàng bút cá tính đến nỗi, mà ta phải làm bệ đỡ cho nàng đúng góc viết của nàng ấy, đưa đẩy nàng một cách chầm chậm chút thôi, thì nàng bút ấy không "miss" bài test ink flow. Thậm chí có những trường hợp cá biệt, rất cá biệt, có những em ngòi rất có cá tính, đắt tiền, vẫn "miss" bài test ink flow. Lúc ấy xin đừng vội la làng lên rằng bút lỗi, hãng làm ngòi chẳng ra gì. Xin thưa, những ngòi ấy dành cho những anh chàng dùng bút với lực rất mạnh tay, và nếu vừa dùng lực mạnh tay và biết lựa đúng góc viết mà nàng ngòi "quy định", thì nàng ngòi sẽ không phụ lòng các nam nhân hiểu chuyện đâu, viết sẽ phê pha lắm. Một cảm giác mượt mà nhưng đằm thắm sâu thẳm sẽ hiện lên.
Về cơ bản có 3 cấp độ ink flow, ink flow yếu, Ink flow vừa, và ink flow ướt, cái này cũng tương đối, vì tùy vào tốc độ thực hành bài test của mỗi người. Ink flow ướt khi ta sử ra tốc độ test nhanh, mà dòng mực vẫn cứ lấp la lấp lánh, không hề có chỗ nào cảm giác hụt đi dòng mực. Inkflow vừa là khi ta sử tốc độ vừa phải thôi, dòng mực vẫn ướt, vẫn lóng la lóng lánh, còn sử tốc độ nhanh, thì vẫn không bị "miss", hoặc đôi chỗ miss khi gặp khúc quanh, cái này không đáng kể. Còn Ink flow yếu thì test chầm chậm thôi thì em ấy ra mực bình thường, hơi thiếu đi sự ướt át, chỉ cần hơi nhanh tý là ẻm khóc nhè bằng cách "miss" dòng mực rồi.
hinh minh hoa test inkflow (2).jpg
 

My pen_my soul

GÂY DỰNG
Hôm nay, mình xin phép nói về vấn đề: Máy mài ngòi thẳng - có cần thiết cho việc trở thành nghệ nhân ngòi hay không?
Khi mình mở topic này, mình xác định trước là sẽ chẳng ai quan tâm đến topic cả, bởi vì thứ nhất nghệ nhân về ngòi bút là một khái niệm hầu như chưa có ở Việt Nam. Thứ 2, so về "thâm niên" chơi bút, mình còn thua rất nhiều anh em ở trên đây, "tuổi còn nhỏ" mà "lớn tiếng" nói về chuyện làm sao để trở thành nghệ nhân ngòi, chính mình nói thật cũng mắc cỡ.
Nhưng được sự động viên của một số anh em, cộng với bản thân mình cũng nhận được nhiều lợi ích từ Bút - Mực - Giấy, trong đó lợi ích lớn nhất chính là nhờ cây bút mà mình chuyển hóa được rất nhiều năng lượng xấu trong người, nên mình có điểm tựa để ra mắt topic này.
Quay lại vấn đề chính của bài viết lúc này, máy mài ngòi thẳng - có thực sự cần thiết?
Câu trả lời của mình như sau: Nó là cần thiết, nhưng không phải là điều kiện để trở thành một nghệ nhân về ngòi. Điều kiện ở đây mình sẽ hiểu theo nghĩa mà - nếu thiếu nó, chúng ta không thể làm việc được.
Mình biết có không ít bạn mua máy mài ngòi thẳng, hoặc những máy móc có tác dụng để mài ngòi và mài ngòi thử để thí nghiệm. Mình biết có bạn đã mài thành công những ngòi thép không được điểm "hạt", và thậm chí có những bạn làm bút mài thanh đậm thành công và được sự chào đón rất tốt của thị trường. Mình thấy đây là những thành quả nhất định, và đáng để chủ nhân tự hào.
Nhưng thực sự, các loại ngòi không được điểm "hạt" nằm ngoài sự quan tâm của mình (ngoại trừ Dip pen), và nằm ngoài đối tượng hướng đến của topic này.
Bản thân mình nhận được nhiều ca cấp cứu, trong đó, nhìn qua viên bi của ngòi, là mình phát hiện ra ngay đây là trường hợp không cẩn thận để chiếc máy mài ngòi "vô tội" của chúng ta, trở thành lưỡi hái của tử thần. Thực sự mình không hề có ác cảm gì với chiếc máy mài cả, nhưng cá nhân mình nghĩ, độ chính xác của từng chiếc máy phụ thuộc vào giá tiền, và tốc độ quay của máy cũng tỉ lệ thuận với sai sót mà chiếc máy có thể gây ra, và tỉ lệ thuận với độ nguy hiểm của nó.
Mình ít có tình cảm với chiếc máy mài, bởi chiếc máy "vô tình" quá, sự vô tình mà phải trải qua bao lần vuốt ve nàng ngòi, nàng ấy mới chịu mở lại nụ cười thắm duyên. Mà ở đây mình xin phép ví von vui vẻ rằng, chúng ta đừng tưởng ngòi tròn - Round nib sẽ là tròn vo như miệng cái ly uống nước đâu. Nghĩ như thế chẳng khác gì nghĩ đôi môi xinh của người thiếu nữ, là hình ảnh đôi môi quảng cáo cho màu son, là một hình ảnh bất động cả. Xin chúng ta đừng máy móc hóa tâm hồn của chính mình như thế. Cái chúng ta nghĩ rằng ngòi của chúng ta là ngòi tròn - round nib cũng chỉ là một khái niệm chết, như khi chúng ta nhìn ảnh chụp một đôi môi. Còn thực tế, nàng ngòi tròn - round nib, thực sự là một đôi môi sống động, biết nói biết cười, biết cắn môi suy tư, biết chun môi làm dáng, biết làm một đóa thơm mềm cho tâm hồn của ta.
Người nghệ nhân về ngòi, sẽ là người sẽ hóa nàng ngòi thành một đôi môi xinh, dành tặng cho các chàng khách thơ yêu bút.
Quay lại chiếc máy mài của chúng ta, chiếc máy mài theo mình sẽ trở nên hữu ích hơn, trong việc "rèn kiếm", nhất là những chiếc ngòi dạng Special Nibs của Sailor, với chiếc máy mài bên cạnh, chúng ta sẽ đỡ vất vả và đỡ mất thời gian đi nhiều lắm. Nhưng, khoan hãy nói tới lúc này, nhỉ?
Gần kết thúc bài viết, mình chỉ nhắc lại một điều cốt lõi của việc trở thành nghệ nhân ngòi. Đó là hãy "tinh luyện", hãy đầu tư vào đôi tay của bạn cho thật thiện xảo và giữ tâm hồn của mình một tình yêu trong trẻo cùng Bút - Giấy - Mực. Đó là điều mình luôn cố gắng bồi đắp mỗi ngày. Đây là hai điều tuyệt đối không thể lãng quên với bất kì ai.
Một đôi tay thiện xảo, thì với cái gì trong tay, cũng có thể trở thành công cụ.
 

Bài viết cần bạn xem thêm

Công nghệ AI chứ bác ơi, cái này rất hữu ích vì gia đình vẫn giữ ảnh cũ những năm 60
Top