Doanh nghiệp thua đau bởi hàng Trung Quốc giá rẻ

Các thớt khác của quanvu72

quanvu72

GÂY DỰNG
NHẬP HỘI
“Tôi rất lo sợ do chúng ta thiếu sự chuẩn bị thì có thể trong cuộc chơi mới, chúng ta háo hức hòa nhập với mong muốn chiến thắng, nhưng lại thua trong quá trình hội nhập ở mặt này hay mặt khác, kể cả trên sân nhà”, bà Phạm Chi Lan.

Từ trái qua phải: TS. Nguyễn Minh Phong, bà Phạm Chi Lan,





Nhà báo nguyễn Quang Thiều và ông Thân Đức Việt. Ảnh: Chí Cường


Nhà báo Nguyễn Quang Thiều: Kính thưa bạn đọc Tuần Việt Nam/VietNamNet, kính thưa các vị khách mời, chủ đề của bàn tròn trực tuyến hôm nay là: Giải pháp với hàng TQ chất lượng thấp.

Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu vị khách mời đầu tiên, bà Phạm Chi Lan- một chuyên gia kinh tế, một người bạn đồng hành cùng các nhà doanh nghiệp, là người có ý tưởng mạch lạc và những phân tích sâu sắc về kinh tế Việt Nam lâu nay mà bạn đọc chúng ta đều biết.

Khách mời thứ hai là TS. Nguyễn Minh Phong, đến từ Viện nghiên cứu Kinh tế - Xã hội Hà Nội, người sẽ cho chúng ta những phân tích thấu đáo, xác đáng về những hiện tượng trong xã hội. Có thể những phân tích đó sẽ khiến chúng ta cảm thấy đau lòng, xấu hổ, nhưng cũng gợi nên một niềm hi vọng nào đó trong thời gian tới về hàng hóa Việt Nam, hay việc chống lại những "cơn lũ" hàng hóa chất lượng kém, xuất phát từ những lỗ hổng trong quản lý, sản xuất, và trong cả quan niệm của người tiêu dùng, mà tôi xin phép được là một người đại diện nhỏ bé.

Khách mời thứ ba là ông Thân Đức Việt, đến từ Công ty May 10, đây là doanh nghiệp mà một số người tiêu dùng hiện nay coi là một trong những chiến binh mang lại niềm hi vọng cho người tiêu dùng VN trước sự tràn ngập và thống trị của hàng hóa nước ngoài ở thị trường nội địa.

Với cách nhìn của nhiều người tiêu dùng như chúng tôi, khi chúng ta tiến vào thị trường thế giới thì hình như sự bất lợi đang nghiêng về phía các doanh nghiệp (DN) VN.

Trong bàn tròn hôm nay, chúng ta không thể nói được tất cả những gì muốn nói, nhưng chúng ta sẽ cùng nhau mổ xẻ, phân tích một cách thấu đáo những yếu tố cơ bản nhất về một báo động cao: Đó là hàng TQ chất lượng thấp đang tràn vào thị trường VN.

Chúng ta không tẩy chay, không phê phán việc hàng hóa của quốc gia nào đó được nhập vào nước ta, vì đây là cuộc chơi rất công bằng, nhưng chúng ta cũng phải nhìn lại mình, nếu mạnh, chúng ta sẽ ngang hàng với các thế lực hàng hóa nước ngoài, còn nếu kém cỏi, nếu bảo thủ và trì trệ thì chúng ta phải chấp nhận thất bại cay đắng ngay trên sân nhà.

Câu hỏi đầu tiên xin được dành cho bà Phạm Chi Lan: Khi nhận được lời mời tham dự bàn tròn trực tuyến với chủ đề “Giải pháp với hàng TQ chất lượng thấp”, cảm giác của bà như thế nào?






Ảnh: nld, ust






Bà Phạm Chi Lan: Những ngày gần đây, tôi thực sự thấy rất bứt rứt, sốt ruột và đau lòng vô cùng về hàng chất lượng thấp của nước ngoài, đặc biệt là của TQ tràn vào VN. Không những nó làm hại cho người tiêu dùng mà còn làm hại cho nền sản xuất VN ở mức độ rất to lớn.

Do vậy, khi được Tuần Việt Nam/Vietnamnet mời tham dự cuộc trò chuyện hôm nay tôi đã nhận lời ngay lập tức vì cũng muốn chia sẻ một số những điều mà mình đang bức xúc trong lòng với bạn đọc.

Tôi cũng muốn thông qua đây có một thông điệp nho nhỏ đến bạn đọc, đến những người tiêu dùng, các nhà sản xuất và cả với Nhà nước để chúng ta có thể cùng nhau chặn được cơn lũ quét này, bảo vệ cho sự an toàn của đất nước, của người dân VN và đấy cũng là điều tôi mong muốn.

Chưa chuẩn bị chu đáo

Nhà báo Nguyễn Quang Thiều: Trong tư duy và phân tích của bà, bà đã biết được nguy cơ hàng nhập ngoại kém chất lượng ồ ạt vào VN, nhất là hàng hóa chất lượng thấp có xuất xứ từ TQ đối với nền kinh tế VN từ lúc nào? Ngay cả bây giờ, một bộ phận người tiêu dùng vẫn tiếp tục bị hàng hóa giá rẻ của TQ quyến rũ, 1 năm? 5 năm? hay 10 năm? Theo bà, vì sao người ta vẫn không ý thức được điều đó để đến nay, chúng ta phải đối mặt với cấp báo động cao nhất về tình trạng này?

Bà Phạm Chi Lan: Mối lo của tôi có lẽ xuất hiện rõ rệt nhất là vào khoảng cách đây 10 năm, năm 1999.

Khi đó tôi được Chính phủ chỉ định là một trong hai người Việt Nam cùng với ông Nguyễn Quang Thái bây giờ là Tổng Thư ký của Hiệp hội Kinh tế VN tham gia vào nhóm gọi là Tầm nhìn Đông Á. Theo đó, mỗi nước cử hai người trong 10 nước Asian, cộng với 3 nước là Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản để bàn về một cơ chế hợp tác mở rộng thị trường trong khu vực và hợp tác giữa khối Asian với 3 nước đó theo hướng sẽ mở cửa dần thị trường.

10 nước này sẽ trao đổi với nhau trên nguyên tắc tương tự như với Asian, nghĩa là thuế sẽ giảm từ 0-5%, tiến dần đến 0%, tất cả các hàng rào khác phi thuế sẽ dần được gỡ bỏ. Tuy nhiên, cái còn lại mà các nước có thể giữ lại là hàng rào kỹ thuật, để bảo vệ chính đáng cho hàng hóa của mình, người tiêu dùng của mình.

Điều mà tôi lo lắng khi ấy là trong không khí thảo luận như vậy, khi VN đang chuẩn bị tham gia WTO, dấy lên mọi nỗ lực, hào hứng để gia nhập công cuộc mở rộng hợp tác đó nhưng không có sự chuẩn bị đầy đủ để tạo nên thế lực, hàng rào chắn cho mình để tránh khỏi những áp lực xấu.

Khi ta mở cửa ra, sẽ có những làn gió tốt lành thổi vào những phải biết là cũng sẽ có ruồi muỗi bay vào và phải có cách để phòng chống. Nhưng chúng ta dường như rất ít để ý đến sự phòng chống đó.

Trong toàn bộ công cuộc đàm phán với nước ngoài, ta đã đưa ra rất nhiều những cam kết khác nhau để mở cửa thị trường, nhưng chúng ta lại rất ít tham vấn DN, ít thông báo cho người dân là những người sẽ chịu tác động những yếu tố này, để họ có tinh thần chuẩn bị đối phó.

Điều này rất khác với TQ trong toàn bộ quá trình chuẩn bị mở cửa, họ thông báo tối đa đến người dân và DN, giúp người ta chuẩn bị sẵn sàng lực lượng để đối phó với sự cạnh tranh mới.

Còn ở VN, tôi rất lo sợ do chúng ta thiếu sự chuẩn bị thì có thể trong cuộc chơi mới, chúng ta háo hức hòa nhập với mong muốn chiến thắng, nhưng lại thua trong quá trình hội nhập ở mặt này hay mặt khác, kể cả trên sân nhà.

Tấn công có chủ định






Ảnh: Tuổi Trẻ






Nhà báo Nguyễn Quang Thiều: Thưa TS. Nguyễn Minh Phong, ông là một nhà nghiên cứu kinh tế-xã hội, chắc chắn ông đã có một phác thảo về tiến trình xâm nhập của hàng ngoại vào VN, đặc biệt là hàng TQ, đặc biệt hơn nữa là hàng TQ chất lượng thấp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, thẩm mĩ, kinh tế của người dân VN.

Vậy ông có thể đưa ra một cách nhìn, hay phác thảo về một lộ trình của hàng hóa TQ vào VN trong 5 năm trở lại đây như thế nào? Nó đang tiến lên, nguy cơ hơn, thống trị hơn? hay là sự hợp tác thương mại tốt đẹp?

TS. Nguyễn Minh Phong: Tôi xin đẩy thời gian lùi xa một chút, cách đây 20 năm. Năm 1996, tôi làm nghiên cứu sinh ở Nga và đó là thời kỳ hậu Xô Viết, tiền tư bản, thời kỳ mà hàng TQ bắt đầu có mặt ở nước Nga.

Lúc đó, hàng VN cũng cùng sang Nga với hàng TQ. Chúng tôi đã chứng kiến thời kỳ "cơn lốc áo gió" của VN sang Liên Xô và áp đảo hàng TQ, mang lại rất nhiều lợi nhuận và công ăn việc làm cho người VN. Đó là thời điểm huy hoàng của người Việt. Nhưng thời kỳ đó kết thúc rất nhanh, chỉ trên dưới 1 năm và hàng TQ tăng dần mặt trận và trở nên thống trị.

Tại sao cùng một thời điểm, cùng một điều kiện như nhau, mà TQ lại thắng được VN ở Liên Xô, sau đó là thắng ở những nước khác nữa, và sau đó là thắng ở cả trên sân của VN? Có lẽ tôi xin bắt đầu nguyên nhân từ thời kỳ mà tôi quan sát được, để thử nhìn nhận hiện nay.

Thời đó, TQ đã có một chiến lược xuất hàng, và chiến lược của chính quyền bảo hộ xuất hàng rất tốt. Chúng tôi đã chứng kiến cảnh cùng một ki-ốt của VN và TQ bán hàng, nhưng khi cùng bị công an Nga quây bắt thì người VN mỗi người chạy một hướng, và hàng hóa vứt toán loạn.

Nhưng khi một ki-ốt của TQ bị quây, thì sau đó không lâu là người của sứ quán TQ xuất hiện, tất cả những người TQ qui tụ vào một chỗ, dồn hàng vào một chỗ, chất đống và để xăng xung quanh, nếu mà công an làm mạnh thì họ sẽ đốt. Điều này thể hiện sự đoàn kết của người TQ trước sức ép bên ngoài.

 

quanvu72

GÂY DỰNG
NHẬP HỘI
Bên cạnh đó, tính tổ chức của người TQ rất tốt, họ có cả một lộ trình xuất hàng, hỗ trợ từ phía Nhà nước, và những hỗ trợ khác nữa để đảm bảo hàng hóa của họ được xuất thành công ở các nước, trong đó có VN.

Năm năm trở lại đây, hàng nhập của TQ vào VN ngày càng tăng, riêng năm ngoái chúng ta đã nhập siêu 11 tỷ USD, và sẽ còn tăng nữa trong thời gian tới.

Nếu với tình hình hiện nay, với sự phòng ngự bị động, thậm chí là không phòng ngự gì cả, và với tính chất tấn công có chủ định rất nhịp nhàng, bài bản, có chủ đích của TQ thì xu hướng này sẽ còn gia tăng.

Điều này đặc biệt nguy hiểm khi nó gắn với việc một là VN không có những đối trọng mới, hai là nhu cầu của người VN ngày càng cao lên, và hàng hóa TQ cũng có một sự cải tiến. Là hàng giá rẻ nhưng so với nhu cầu và khả năng của người VN thì dẫu sao vẫn chấp nhận được. Điều này cho phép hàng TQ du nhập vào VN dễ dàng hơn các nước khác. Đây chính là cái mà người TQ có lợi thế.

Ngoài ra, TQ có một sự khôn ngoan rất lớn trong tổ chức hệ thống phân phối. TQ có hơn 50 triệu Hoa Kiều, và ngoài ra, họ có chính sách "xuất khẩu" 30 triệu Hoa kiều đi khắp nơi trên thế giới, đây là đội quân phân phối hàng rất tốt, ở tất cả các mặt hàng. Họ có chính sách làm thế nào đó để người Hoa kiều bán buôn được cho thế giới.

Chúng tôi đã chứng kiến rất nhiều ví dụ ở Liên Xô, khi người VN muốn gia nhập đội bán buôn hàng hóa thì bị TQ sử dụng những "chiêu thức" rất khéo léo và tinh tế, để triệt hạ. Ví dụ, họ sẵn sàng giảm giá hẳn một nửa. Người VN không kịp trở tay. Họ bán buôn và bán lẻ trên khắp thế giới. Hàng TQ thông qua chủ yếu đầu nậu của TQ, còn người VN chỉ là cửu vạn, hoặc phân phối cấp 2, 3, 4... mà thôi. Còn cấp phân phối chính thức, cũng đều do người TQ thiết kế.

Rẻ nhờ 4 lý do



Hàng TQ vào VN ngày càng tăng, riêng năm ngoái chúng ta đã nhập siêu 11 tỷ USD,


và sẽ còn tăng nữa trong thời gian tới. Ảnh: cafeF.

Nhà báo Nguyễn Quang Thiều: Có một hiện thực mà tôi quan sát được là nhiều khi có những mặt hàng TQ rẻ đến mức bất ngờ, mà tôi nghĩ rằng đó là trò ảo thuật hay pháp thuật vì tôi không lý giải được vì sao lại rẻ như thế.

Cứ mỗi dịp tết về, cuồn cuộn từng đợt người, kể cả công chức, trí thức cũng ùn lên phía bắc để mua hàng TQ vì nó quá rẻ. Vậy trong cách nhìn của các vị khách mời, tại sao TQ lại có thể làm hàng rẻ được đến thế? Không phải chỉ một lần, một đợt, mà ở nhiều mặt hàng và bền bỉ trong rất nhiều năm nay?


Bà Phạm Chi Lan: Theo tôi, người TQ có thể làm được hàng rẻ có mấy lý do:


Thứ nhất, họ có quy mô thị trường rất lớn lớn, và họ đã tận dụng được lợi thế quy mô. Trong quy luật phát triển ngành hàng của các nước trên thế giới thì quy luật về quy mô cũng rất quan trọng.

Chính Paul Krugman người đoạt giải thưởng Nobel kinh tế năm ngoái cũng là một trong những người đưa ra rất sớm về chiến lược phát triển theo quy mô như vậy.

Với lợi thế về qui mô, mỗi đơn hàng của TQ có thể có hàng triệu sản phẩm, và họ có thể tiêu thụ sản phẩm cho một tỷ người, thậm chí trong một triệu sản phẩm thử nghiệm đầu tiên có bị lỗi, hỏng thì vẫn có đủ người chấp nhận sử dụng thành phẩm đó với giá rẻ hơn.

Đến triệu sản phẩm thứ hai, nếu vẫn tiếp tục còn lỗi thì vẫn còn những người tiêu dùng ở nông thôn chấp nhận sử dụng, tiêu dùng được... Cho đến khi sản phẩm đủ hoàn thiện, thì họ có thể tung hàng triệu sản phẩm như vậy ra thị trường và được tiêu thụ nhanh chóng, trong khi số sản phẩm hàng lỗi cũng vẫn được tiêu thụ ở thị trường thấp hơn.

Thứ hai, vì qui mô kinh tế lớn nên họ xây dựng được cả một hệ thống ngành hàng hoàn chỉnh. Họ có đủ các nguyên phụ liệu từ A - Z để sản xuất hoàn chỉnh một sản phẩm, do đó giá thành sản phẩm cũng rẻ hơn so với những nước phải đi nhập khẩu nguyên phụ liệu.

Chưa kể họ có được sự liên kết giữa các ngành với nhau, tạo ra một lợi thế giá rẻ hơn cho sản phẩm của TQ.

Thứ ba, sự hỗ trợ của Chính phủ. Phải nói rằng CP TQ đã hỗ trợ được rất nhiều cho các ngành nghề sản xuất của TQ. Họ hỗ trợ về luật, về chính sách đã đành, nhưung một trong những điều rất cụ thể là: Chi phí hạ tầng. Chi phí hạ tầng của TQ rẻ hơn rất nhiều so với VN.

Cách đây mấy năm, Ngân hàng thế giới đã đưa ra số liệu chứng minh DN VN phải chịu chi phí hạ tầng đắt đỏ hơn 1,5 lần so với TQ trong vận chuyển đường bộ. Lợi thế này giúp DN TQ giảm được giá thành của sản phẩm rất đáng kể.

Đối với DN VN, vận chuyển đường bộ hay đường biển trong nước và ra ngoài quốc tế đều đắt đỏ hơn so với DN TQ. Khi CP TQ hỗ trợ chi phí hạ tầng cho các DN TQ thì các nước phương Tây cũng khó có thể tố cáo TQ bán phá giá bởi vì đây là việc làm mang tính phúc lợi cho cả xã hội, chứ không phải cho mỗi DN.

Ví dụ: Một container của TQ chở hàng sang châu Âu rẻ bằng một nửa so với chi phí phải dùng ở VN.

Thứ tư, TQ theo đuổi chính sách làm cái gì thì làm tới cùng cho được. Có khi họ không cần quan tâm nhiều hoặc bất chấp những cái thuộc về đạo lý kinh doanh hay lương tâm kinh doanh: hàng xấu, hàng độc... Ngay cả đối với người dân của họ, họ còn không quan tâm (như trẻ em của họ phải uống sữa độc hại họ còn không quan tâm) cho nên đối với người tiêu dùng nước khác dại dột mua hàng kém chất lượng và bị hại thì họ càng không coi đó là vấn đề của mình.

Điều này cũng góp phần rất lớn trong việc khiến hàng hoá TQ rẻ hơn so với các nước khác.

TS. Nguyễn Minh Phong: Chị Lan nói rất đúng là người hàng xóm của chúng ta đã "hy sinh" 750 triệu người nông dân nước họ để có giá thành lao động cực thấp. Thậm chí với 1USD một ngày họ cũng làm quần quật để có được cái giá cực rẻ chưa kể chi phí của lao động trẻ em, của lao động tù nhân. Và như mọi người đều biết đấy, trong nhiều trường hợp, họ cũng bỏ qua những tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đấy là điểm mạnh và cũng là điểm yếu của họ. Nếu chúng ta bám được vào cái ý này thì chúng ta sẽ tạo được những điểm mạnh cho chúng ta.
 

quanvu72

GÂY DỰNG
NHẬP HỘI
Chơi vơi trên sân nhà

"Ngân hàng thế giới đã đưa ra số liệu chứng minh DN VN phải chịu chi phí hạ tầng
đắt đỏ hơn 1,5 lần so với TQ trong vận chuyển đường bộ. Lợi thế này giúp
DN TQ giảm được giá thành của sản phẩm rất đáng kể." Ảnh: Chí Cường.

Nhà báo Nguyễn Quang Thiều:
Vừa rồi, bà Phạm Chi Lan và TS. Nguyễn Minh Phong đã nói đến một hiện thực đang xảy ra trên thị trường của chúng ta. Tôi mong muốn một câu trả lời cụ thể hơn cho câu hỏi: Tại sao người TQ có thể làm vậy mà người VN thì không? Tôi rất mơ hồ vì cảm thấy rất nhiều DN VN đơn độc, mơ hồ, không biết dựa vào đâu.

Tôi muốn hỏi ông Thân Đức Việt, là có bao giờ những người quan trọng nhất trong DN của ông ngồi lại để báo động rằng hàng TQ đang tràn vào, đè bẹp hàng hóa của ta? Các ông đánh giá hàng may mặc của TQ đối với thị trường may mặc VN nói chung, và May 10 nói riêng như thế nào?

Dù rằng thương hiệu May 10 vẫn đang tiến lên, nhưng đó là những bước nhích rất khó khăn, nặng nhọc và tương lai sán lạn chưa thực sự mở ra. Vậy ông đánh giá thế nào về cuộc "xâm lăng" của hàng TQ kém chất lượng, nhưng vẫn thắng thế trên thị trường VN?

Ông Thân Đức Việt: Xuất khẩu hàng hóa sang 3 thị trường lớn trên thế giới là Mỹ, EU và Nhật Bản, chúng tôi đều vấp phải sự cạnh tranh rất lớn từ hàng hóa của TQ với tư cách là đối thủ cạnh tranh.

Xét trên góc độ hàng xuất khẩu của TQ vào VN thì chúng ta thường đánh giá là hàng hóa chất lượng thấp, nhưng khi xuất khẩu sang các nước khác thì phải đánh giá lại. Ở TQ có một lợi thế mà DN VN không có, đó là tính chuyên môn hóa rất cao, tính hiệp hội cũng rất cao.

Tôi từng sang Hàng Châu TQ, tại đó, có tới 4.000 DN dệt, mỗi DN chỉ chuyên môn vào một chủng loại vải nào đó. Với cách làm như vậy, tập đoàn dệt may ở VN chúng tôi có muốn đầu tư cũng không thể nào cạnh tranh nổi về giá cũng như về chất lượng.

Tính hợp tác giữa các DN dệt của TQ cũng rất mạnh. Tất cả các công ty thương mại của TQ tập trung vào một chỗ, và khi chúng tôi mua thì họ có thể đáp ứng với mức giá rất rẻ. Đó là lý do mà chúng ta rất khó cạnh tranh được với hàng TQ về mặt xuất khẩu.

Nhà báo Nguyễn Quang Thiều: Đứng riêng về lĩnh vực may mặc, nếu bây giờ tất cả các mặt hàng may mặc Trung Quốc vẫn tăng lên thì làm cách nào để may mặc nói riêng và các doanh nghiệp khác nói chung thoát khỏi sự thống trị này. Và nếu tiếp tục như vậy thì tương lai của hàng may mặc Việt Nam đứng trước hàng may mặc Trung Quốc sẽ như thế nào?

Ông Thân Đức Việt: Thực ra không chỉ riêng ngành may mặc đâu, mà chúng tôi còn lo cho các ngành khác nữa.

Trong bối cảnh hiện nay, chúng tôi rất muốn tham gia vào những chuỗi bán lẻ, cũng rất muốn những nhà phân phối mạnh giúp chúng tôi. Nhưng chúng tôi có cảm giác gì đó rất không yên lòng. Một khi chính sách của Nhà nước chưa đến nơi thì làm sao bán lẻ phát triển được. Mà bán lẻ không phát triển được thì những nhà sản xuất cung cấp cho bán lẻ cũng làm sao phát triển được. Làm gì cũng phải có thị trường, và thị trường phải có nơi có chốn, có Hiệp hội này nọ.

Chúng tôi rất mong Nhà nước không chỉ ủng hộ những doanh nghiệp sản xuất mà còn nên ủng hộ những chuỗi cung ứng để cung cấp và đưa những sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất đưa ra thị trường. Đó là cái mà thực sự doanh nghiệp chúng tôi mong muốn.

Trong trường hợp chưa nhận được sự hỗ trợ từ các Hiệp hội, từ các các cơ quan ban ngành thì chúng tôi vẫn phải tự cứu lấy chúng tôi, loay hoay làm thế nào để chiếm lĩnh thị phần càng lớn càng tốt. Nhưng rõ ràng nếu không có sự gia tay hỗ trợ kịp thời, doanh nghiệp chúng tôi sẽ khó khăn vô cùng trước cơn lốc hàng ngoại giá rẻ.
  • Tuần Việt Nam

  • Mã:
    [URL]http://www.tuanvietnam.net/vn/tructuyenvoitop/7240/index.aspx[/URL]
 

Bài viết cần bạn xem thêm

Chào các Mod HHVN

Em có tham gia phiên đấu giá ngày 23/08/2022 của bạn Trịnh Tuấn Dũng nick HHVN @Linh DKH
...
Top