1. admin

    admin Administrator Staff Member

    Bài viết:
    8,476
    Nhận Likes:
    620
    Ratings:
    +672 / 15 / -26
    Sử dụng đèn flash cso thể mở rộng phạm vi và tăng cường hình ảnh cho đối tượng chụp. Tuy nhiên, đèn flash cũng là một trong những vấn đề khó hiểu nhất và được sử dụng sai mục đích nhiều nhất trong các dụng cụ nhiếp ảnh. Trong thực tế, hình ảnh flash tốt nhất thường là ảnh mà chúng ta thậm chí không biết rằng có sử dụng thêm đèn flash. Trong phần này, chúng ta sẽ tìm hiểu các thuật ngữ kỹ thuật để tập trung vào thực chất của đèn flash trong nhiếp ảnh: làm thế nào để kiểm soát ánh sáng và sử dụng nó để đạt được phơi sáng mong muốn.

    flash_stadiumflashes.jpg
    Đèn flash được dùng trong sân vận động, khá đẹp nhưng là ví dụ điển hình về việc dùng flash không đúng!

    Trước khi tiếp tục, chúng tôi khuyên bạn nên tìm hiểu qua về đo sángphơi sáng để có hiểu biết cơ bản về khẩu độ, ISO và tốc độ.

    Giới thiệu nguồn sáng flash

    Sử dụng đèn flash về cơ bản là khác với việc chụp ảnh bình thường bởi vì đối tượng sẽ được chiếu sáng bởi hai nguồn sáng: flash, nguồn sáng bạn có thể kiểm soát, và ánh sáng xung quanh, rất có thể nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong khi điều này thực tế có thể đơn giản và rõ ràng, nhưng kết quả kết hợp nguồn sáng như vậy thì lại không đơn giản:

    1. Một bức ảnh flash có thể thay đổi hình ảnh của đối tượng chụp bằng cách điều chỉnh cường độ, vị trí và cách phân phối ánh sáng từ đèn flash. Với một ánh sáng môi trường xung quanh bình thường, người ta chỉ có thể làm thay đổi hình ảnh chụp được bằng cách thay đổi thông số chụp và độ sâu trường ảnh.
    2. Không giống như ánh sáng xung quanh, người chụp không thể thấy đèn flash sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh chụp được như thế nào trước khi chụp, do đèn flash chỉ phát sáng trong vòng mili giây hoặc ít hơn. Hơn nữa, đèn flash khá nhanh, ngay sau khi chụp cũng không biết nó ảnh hưởng đến đối tượng như thế nào nếu không kiểm tra kết quả chụp được trên máy.
    Do đó, người chụp cần phải phát triển một trực giác tốt để làm sao điều chỉnh vị trí, cách phân phối ánh sáng đèn flash lên đối tượng chụp. Những nội dung về chất lượng sẽ là trọng tâm trong phần này, phần thứ hai sẽ tập trung vào việc cài đặt trên máy ảnh để đạt được độ phơi sáng như mong muốn.

    Cách phân phối ánh sáng: Bounce & Khuếch tán

    Một khái niệm quan trọng khi sử dụng flash trong nhiếp ảnh đó là: với đối tượng nhất định, sự phân bố của nguồn sáng xác định độ tương phản của đối tượng như thế nào.
    [TABLE="width: 600, align: center"]
    <tbody>[TR]
    [TD="align: center"] flash_contrast1.png
    Độ tương phản cao[/TD]
    [TD="align: center"] flash_contrast2.png
    Độ tương phản thấp hơn
    [/TD]
    [/TR]
    </tbody>[/TABLE]
    Độ tương phản mô tả sự khác nhau về độ sáng giữa những khu vực sáng nhất và tối nhất của đối tượng. Khi nguồn sáng có tính tập trung cục bộ (ảnh trái), một mặt của hình cầu nhận được cường độ sáng trực tiếp, trong khi phía đối lập gần như tối bởi vì chỉ nhận được rất ít ánh sáng được bounce từ tường, trần và sàn. Khi ánh sáng được phân tán (ảnh phải), vùng tối và vùng sáng xuất hiện mềm hơn do ánh sáng chiếu vào mặt cầu từ nhiều góc khác nhau và rộng hơn. Trong nhiếp ảnh, định nghĩa ánh sáng mềm (soft light) khi ánh sáng có nguồn gốc từ một khu vực rộng lớn, còn ánh sáng cứng (hard light) nếu nguồn sáng được tập trung.

    Điều này có nghĩa như thế nào trong thực tế? Nói chung, hình ảnh chụp người sẽ đẹp hơn khi độ tương phản ít hơn. Nếu tương phản nhiều quá, hình ảnh sẽ phóng đại những nét đặc trưng trên mặt, làn da có thể trở nên thô hơn và kết quả là ảnh thường không được như mong muốn.

    Vấn đề lớn ở đây là nguồn sáng flash là nguồn sáng tập trung. Một nhiếp ảnh gia tốt sẽ biết làm thế nào để điều chỉnh ánh sáng flash làm nguồn sáng rộng hơn và phân bố đều hơn. Có hai cách để đạt được điều này, bằng cách điều chỉnh đèn flash khiến ánh sáng khuếch tán hoặc bounce.

    flash_position3.png
    Ánh sáng flash đánh kiểu bounce khuếch tán nhưng bị giảm độ sáng

    Nghe có vẻ hơi phản trực quan, vì cách này không hướng đèn flash trực tiếp vào đối tượng, mà chĩa vào hướng khác, và kết quả là nó thực sự tăng cường hình ảnh của đối tượng chụp được. Việc này khiến cho ánh sáng tới từ đèn flash có nguồn gốc tập trung trở nên lớn hơn, và điều này lý giải tại sao khi chụp chân dung đèn flash được bounce bởi một chiếc dù lớn.

    Tuy nhiên, ánh sáng bounce thường bị giảm đáng kể về cường độ, cho nên cần phải tăng cường độ sáng của đèn flash lên cao hơn để kết quả phơi sáng mới đạt được mong muốn. Ngoài ra, đánh flash kiểu bounce thường không được thực tế khi chụp ảnh bên ngoài do không có môi trường.

    Tương tư như vậy, ánh sáng flash khuếch tán đơn giản là sử dụng một mảnh plastic mờ đặt gắn vào đèn flash để phân tán ánh sáng khi đánh sáng. Khi chụp ảnh bên ngoài việc sử dụng đèn flash khuếch tán như thế này sẽ mang lại sự khác biệt đáng kể, do ánh sáng được phân tán từ đèn flash sẽ được bounce trước khi đánh vào đối tượng chụp. Tuy nhiên, cũng giống như việc đánh flash kiểu bounce, khi sử dụng đánh sáng khuếch tán có thể phải tăng đáng để cường độ của đèn flash.

    Như với những thứ khác, bất kể cái gì quá nhiều cũng trở thành tồi tệ. Nếu ánh sáng đánh khuếch tán quá lớn có thể khiến đối tượng trở nên flat (hai chiều, không nổi). Người chụp phong cảnh thường sẽ hiểu được vấn đề này rõ ràng, giống như việc chụp ảnh với ánh sáng của một ngày bầu trời u ám, nhiều mây. Tuy nhiên, hiện tượng khuếch tán quá lớn với đèn flash thường hiếm khi gặp.

    Vị trí nguồn sáng: Trên máy ảnh & Ngoài máy ảnh

    Vị trí của nguồn sáng liên quan đến góc nhìn đến đối tượng. Trong khi ánh sáng có nguồn gốc tập trung ảnh hưởng đến độ tương phản, nên vị trí của nguồn sáng ảnh hưởng đến sự xuất hiện các vùng sáng và tối:
    [TABLE="width: 600, align: center"]
    <tbody>[TR]
    [TD="align: center"] flash_position1.png
    Head-On Lighting
    On Camera - Trên máy ảnh
    Đối tượng nhìn có vẻ flat
    [/TD]
    [TD="align: center"] flash_position2.png
    Off-Angle Lighting
    Off Camera - Ngoài máy ảnh
    Đối tượng nhìn nổi 3 chiều hơn
    [/TD]
    [/TR]
    </tbody>[/TABLE]
    Đối tượng được chiếu trực tiếp từ góc nhìn (ảnh trái) nhìn không có cảm giác ba chiều như đối tượng được chiếu sáng ở góc khác (ảnh phải). Đây là sự mô tả chính xác giống như việc sử dụng đèn flash trên máy ảnh và ngoài máy ảnh tương ứng. Với việc sử dụng đèn flash trên máy ảnh, bề mặt nhận được ánh sáng flash đánh vào cũng chính là bề mặt được nhìn thấy trong khung hình, kết quả là các vùng tối ít, và thay vào đó là một đối tượng được chiếu sáng.

    Nhìn chung, đối tượng lên ảnh đẹp hơn khi sử dụng nguồn sáng flash không nằm cùng hướng với hướng ngắm của máy ảnh. Tuy nhiên, cũng không thực tế khi sử dụng một đèn flash không nằm ở máy ảnh, trừ khi trong studio, hoặc trong một bối cảnh được thiết lập trước như tại một sự kiện lớn hoặc trong đám cưới. Trong một số bài khác sẽ có khái niệm tương tự là on-axis và off-axis.
    flash_jennifer-aniston.jpg
    Ảnh đánh sáng trực tiếp - Nhìn không đạt

    Cách dễ dàng nhất và tốt nhất là đánh flash trên máy ảnh kiểu bounce vào đối tượng chụp bằng cách hướng vào trần, tường như đã thảo luận ở trên.

    Một lựa chọn khác là sử dụng flash bracket để tăng khoảng cách từ flash đến máy ảnh. Flash bracket cũng có thể giúp thay đổi góc chiếu đối khi chụp các đối tượng gần, nhưng không đáng kể khi các chụp các đối tượng ở xa. Một cải tiến đáng chú ý khi sử dụng flash bracket là làm giảm hiệu ứng đỏ mắt (sẽ bàn tiếp ngay dưới đây). Nhược điểm lớn nhất của flash bracket đó là kích thước nó khá to và cồng kềnh so với body của máy ảnh.

    Nhiều nguồn sáng: Fill Flash (công sáng)

    Thuật ngữ "fill flash" (gọi là công sáng - cảm ơn bác wildcat74 đã góp ý) được dùng để mô tả ánh sáng flash đóng góp được ít hơn so với ánh sáng môi trường xung quanh. Fill Flash, công sáng, được đặt tên như vậy vì ánh sáng này được công thêm vào các vùng tối của đối tượng, trong khi không làm thay đổi độ phơi sáng tổng thể đáng kể. Fill flash đóng vai trò như một nguồn sáng thứ cấp.

    Một khái niệm sai lầm phổ biến là khi sử dụng đèn flash cho các tình huống bị tối, không có ánh sáng môi trường xung quanh. Trái lại, fill flash lại hữu ích nhất khi có ánh sáng môi trường xung quanh, chẳng hạn như khi đối tượng được chiếu sáng nền, hay khi ánh sáng khiến độ tương phản quá cao. Nó khiến cải thiện đáng kể hình ảnh của người được chụp với ánh sáng ngoài trời, như minh hoạ trong hình sau.

    [TABLE="width: 600, align: center"]
    <tbody>[TR]
    [TD="align: center"] flash_position4b.png
    Chỉ có một nguồn sáng mặt trời
    Vùng tối có vẻ cứng hơn
    [/TD]
    [TD="align: center"] flash_position4.png
    Công sáng - Fill Flash
    Làm giảm các vùng tối cứng do ánh sáng mặt trời
    [/TD]
    [/TR]
    </tbody>[/TABLE]
    Tuy nhiên, để sử dụng fill flash, người chụp cần bật đèn flash lên. Hầu hết các máy ảnh không tự động bật đèn flash trừ khi cảnh chụp khá mờ. Khi có nhiều ánh sáng môi trường xung quanh, máy ảnh mặc định sử dụng đèn flash như nguồn sáng thứ cấp, fill flash. Chỉ cần chú ý rằng khi sử dụng đèn flash sẽ khiến pin hết hanh hơn bình thường. Và trong phần tiếp theo sẽ đi vào chi tiết việc làm thế nào để đạt được lượng ánh sáng vừa đủ để công sáng đối tượng chụp.

    Flash & Giảm hiện tượng đỏ mắt

    Vấn đề lớn nhất của flash là khiến mắt của đối tượng trở nên đỏ không tự nhiên, bởi vì flash khiến con ngươi của người chụp đỏ lên. Màu đỏ này là do mật độ cao các mạch máu nằm ngay sau con ngươi của mắt. Hiện tượng mắt đỏ này bị nhiều nhất khi mắt nhìn trực tiếp vào máy ảnh hoặc khi con ngươi hoàn toàn giãn do ánh sáng xung quanh mờ. Nó cũng đỏ hơn khi ánh sáng flash rất cứng.
    flash_red-eye.jpg
    Hiện tượng mắt đỏ ở động vật

    Một vài flash của máy ảnh có chế độ làm giảm hiện tượng đỏ mặt, bằng cách đánh một lượng flash nhỏ ngay trước khi thực sự đánh flash. Việc này không loại bỏ hoàn toàn hiện tưởng mắt đỏ, nhưng có thể hạn chế được khá nhiều. Một phương pháp khác có thể làm giảm hiện tưởng mắt đỏ là chụp ở nơi sáng hơn, hoặc tăng cường ánh sáng xugn quanh.

    Một kỹ thuật khác được dùng là kỹ thuật loại bỏ mắt đỏ trong các phần mềm xử lý ảnh, bằng cách chọn con ngươi đỏ và thay đổi màu sắc hợp với màu mắt tự nhiên của người. Tuy nhiên, kỹ thuật này chỉ nên dùng như một phương pháp cuối cùng, do nó không giải quyết vấn đề tại nguồn gốc gây ra mắt đỏ, và khiến mắt không được tự nhiên.

    Các cách duy nhất để loại bỏ mắt đỏ hoàn toàn là: (i) đối tượng cần nhìn sang nơi khác (không nhìn trực tiếp vào máy ảnh), (ii) sử dụng thêm flash bracket, hoặc đánh flash bounce.

    Cân bằng trắng khi dùng flash

    Hầu hết đèn flash có nhiệt độ màu là 5000K, tương đương với ánh sáng ban ngày (mời bạn xem chi tiết trong bài viết về cân bằng trắng). Do đó, ánh sáng xung quanh sẽ có một sắc thái khác nhau đáng kể từ nhiệt độ 5000K, nên máy ảnh có thể không tự động thiết lập cân bằng trắng đúng khi bật flash.

    flash_white-balance.jpg
    Nguồn sáng xung quanh và hậu cảnh ấm hơn trong khi phía tiền cảnh lại lạnh hơn

    Cần bằng trắng khi dùng đèn flash cũng có thể bị sai lệch khi đèn flash bounce từ một bề mặt màu như màu orange hay màu green. Tuy nhiên, có thể không cần điều chỉnh cân bằng trắng trong trường hợp này nếu ánh sáng môi trường xung quanh cũng được bounce bởi bề mặt màu này.

    Ngoài ra, cân bằng trắng khi dùng đèn flash có thể được tận dụng để đạt được một hiệu ứng. Một số đèn flash đánh khuếch tán có hiệu ứng ấm hơn, ví dụ tạo ánh sáng như ánh sáng đèn sợi đốt hoặc ánh sáng mặt trời lặn.

    Đèn flash độc lập

    Đèn flash độc lập thường có tính năng mạnh mẽ hơn đèn flash có sẵn trên máy ảnh. Mặc dù đèn flash có sẵn trên máy có cường độ đủ lớn cho việc đánh sáng trực tiếp đến các đối tượng ở gần, nhưng kiểu đèn flash này là nguồn sáng khá cứng. Thường thì chỉ có đèn flash độc lập mới có đủ sức mạnh để đánh flash bounce vào tường, hoặc trần mà vẫn đủ để chiếu sáng đối tượng. Một lợi ích nữa là các đèn flash độc lập thường dễ dàng hơn trong việc chỉnh sửa với các miếng khuếch tán, bracket, phản xạ, lọc màu và nhiều tiện ích khác. Hơn nữa, đèn flash độc lập có thể dễ dàng đặt xa khỏi hướng ngắm của máy ảnh, nên có thể giúp giảm thiểu tối đa hiện tượng đỏ mắt và nâng cao chất lượng ánh sáng.

    Đây là một nội dung trong loạt bài viết cùng tìm hiểu và nâng cao trình độ chụp ảnh!

    handheld.vn lược dịch & biên tập​
     
    • Thích Thích x 1

Chia sẻ trang này