Thuật ngữ & Khái niệm: Camera Exposure - Phơi sáng: Kết hợp giữa Khẩu độ - ISO - và Tốc độ

Các thớt khác của admin
Phơi sáng trong nhiếp ảnh xác định độ sáng hay tối của hình ảnh sẽ được máy ghi lại. Điều này được quyết định bởi 3 yếu tố: Aperture - Khẩu độ, ISO - Độ nhạy sáng, và Shutter speed - Tốc độ chụp. 3 yếu tố này kết hợp lại gọi là tam giác phơi sáng. Hiểu, làm chủ và sử dụng tam giác phơi sáng này một cách hữu hiệu chính là phần quan trọng nhất tạo để phát triển trực giác của một tay ảnh cứng.

Hiểu hơn về phơi sáng

Để đạt được độ phơi sáng chuẩn có thể so sánh nôm na như việc hứng những giọt mưa vào trong xô. Khi mà mật độ mưa không thể điều chỉnh được, chỉ có thể điều chỉnh 3 tham số: Bề mặt tiếp xúc rộng, thời gian hứng mưa và số lượng mưa cần thu được. Ta cần phải bảo đảm rằng chúng ta không thu được quá ít (underexposed), nhưng chúng ta cũng không lấy quá nhiều (overexposed). Và như thế sẽ có nhiều cách kết hợp bề mặt, thời gian và số lượng để thu được kết quả mong muốn. Ví dụ: cùng với mật độ mưa, chúng ta có thể giảm bớt thời gian bằng cách tăng diện tích bề mặt. Nếu cùng thời gian đó, diện tích bề mặt ít đi thì rõ ràng chúng ta sẽ thu được ít nước hơn.

Trong nhiếp ảnh, phơi sáng kết hợp bởi Khẩu độ, Tốc độ và ISO có ý nghĩa tương đương với diện tích bề mặt, thời gian và số lượng như đã ví von ở trên. Thêm nữa, mật độ mưa không thể điều chỉnh được cũng giống như ánh sáng tự nhiên trong nhiếp ảnh vậy.


Tam giác phơi sáng: Khẩu độ, ISO và Tốc độ
CE01.png
Mỗi tham số tác động đến tính phơi sáng một khác:

Khẩu độ: điều khiển diện tích cho phép ánh sáng đi vào trong máy ảnh.

ISO: Điều khiển độ nhạy của cảm biến máy ảnh đối với lượng ánh sáng được ghi nhận.

Tốc độ: Điều khiển thời gian thu nhận ánh sáng.

Do đó, có nhiều tổ hợp 3 tham số trên để mang lại cùng kết quả phơi sáng. Nhưng mỗi tham số lại ảnh hưởng đến những thuộc tính khác của ảnh. Ví dụ: Khẩu độ: ảnh hưởng đến độ sâu trường ảnh, tốc độ: ảnh hưởng đến bóng/vết của đối tượng di chuyển, và ISO: ảnh hưởng đến nhiễu.

Các phần tiếp theo sẽ mô tả kỹ hơn từng tham số: là như thế nào, ảnh hưởng ra sao đến kết quả phơi sáng.


Tốc độ

Tốc độ chụp được xác định khi cảm biến của máy ảnh được mở và đóng lại để nhận ánh sáng từ ống kính. Đó chính là khoảng thời gian ánh sáng được phép đi vào camera. Tốc độ chụp - Shutter Speed còn có một tên gọi khác là thời gian phơi sáng - Exposure Time.

Ảnh hưởng của tốc độ chụp lên kết quả phơi sáng có lẽ là đơn giản nhất. Nó có tính tương quan 1:1 với lượng ánh sáng đi vào trong camera. Ví dụ: khi thời gian phơi sáng gấp đôi, thì lượng ánh sáng đi vào camera cũng tăng gấp đôi. Và tốc độ cũng là tham số có khoảng rất rộng, được dùng trong từng trường hợp cụ thể:
Screen Shot 2013-04-10 at 11.37.09 AM.png

Kết quả: Tốc độ là tham số rất mạnh mẽ để bắt gọn hoặc phóng đại sự chuyển động.

CE02.png
Với thác nước hoặc những hình ảnh sáng tạo khác, đôi khi người chụp mong muốn làm mờ những chuyển động đó, nhưng trong hầu hết các trường hợp nên tránh làm mờ. Vì vậy mà mọi người thường quan tâm đến tốc độ để thu được kết quả là moojto hình ảnh sắc nét.

Làm thế nào để biết tốc độ nào là phù hợp để chụp bằng tay được bức ảnh sắc nét? Cách tốt nhất là chụp dựa trên bảng ví dụ ở trên, và điều chỉnh lại sau khi xem kết quả ở chế độ zoom chi tiết. Nếu hình ảnh bị mờ, nên tăng tốc độ chụp hơn nữa và cố gắng giữ chắc tay hoặc sử dụng tripod.

Chúng ta sẽ quay lại chủ đề sử dụng tốc độ chụp một cách sáng tạo sau. Trong nội dung này, chủ yếu để hiểu các tham số cơ bản đã.

Khẩu độ

Điều chỉnh khẩu độ chính là điều chỉnh diện tích mắt ống kính để cho phép ánh sáng đi vào trong. Nó được xác định bằng giá trị f-stop, có tính nghịch đảo với diện tích, khi f càng nhỏ thì diện tích mở càng lớn và ngược lại.

CE03.png
Mỗi khi f giảm đi một nửa, thì diện tích mở tăng gấp bốn lần. Nhưng hầu hết chúng ta thường nhớ đến những tham số f làm tăng gấp đôi diện tích mở.
Screen Shot 2013-04-10 at 11.43.14 AM.png

Kết hợp giữa khẩu độ và tốc độ trên đều mang lại một kết quả chung. Chú ý: tốc độ chụp không phải lúc nào cũng tăng chính xác gấp đôi hoặc giảm một nữa, nhưng chúng thường gần chính xác, sự khác biệt là không đáng kể.

Những giá trị f-stop trên là những tùy chọn tiêu chuẩn của bất kỳ máy ảnh nào, mặc dù có thể cho phép điều chỉnh tinh hơn như f/3.2 hoặc f/6.3. Và các khoảng này cũng phụ thuộc vào nhiều máy ảnh hoặc ống kính. Ví dụ: các dòng máy compact thì thường trong khoảng f/2.8 - f/8.0, trong khi các dòng máy DSLR thì có khoảng từ f/1.4 đến f/32 tùy từng ống kính. Một khoảng khẩu độ hẹp tường không phải là vấn đề lớn, nhưng với khoảng lớn hơn cho phép linh hoạt và sáng tạo hơn.

Chú ý: Với nhiều ống kính, khả năng thu nhận ánh sáng cũng bị ảnh hưởng bởi việc truyền tải, mặc dù điều này vẫn ít hơn nhiều so với độ mở của ống kính, và nằm ngoài tầm kiểm soát. Ảnh hưởng của việc truyền tải ánh sáng thường rõ rệt hơn trong khoảng zoom lớn. Ví dụ: với ống 24-105 f/4 thường sẽ thu nhận được ít hơn từ 10-40% tại f/4 so với ống 24-70 f/2.8 cũng tại f/4.

Kết quả: Ảnh hưởng của khẩu độ lên kết quả nhận được chính là độ sâu của trường ảnh (là khoảng cách mà các đối tượng nằm trong khoảng đó được nhìn thấy rõ nét). Giá trị f-stop nhỏ mang lại trường ảnh mỏng hơn:

CE04.png

ISO

ISO xác định độ nhạy sáng của máy ảnh với ánh sáng thu nhận được. Tương tự như tốc độ, nó có quan hệ 1:1 với kết quả phơi sáng khi tăng hoặc giảm. Nhưng khác với khẩu độ và tốc độ, cần phải giảm giá trị ISO do ISO càng cao thì càng tăng độ nhiễu của ảnh. Thường ISO sẽ được tăng khi khẩu độ và tốc độ không thể đạt được kết quả mong muốn.
CE05.png
Giá trị ISO thường dùng là 100, 200, 400, 800, mặc dù một số máy ảnh cho phép thấp hơn hoặc cao hơn nữa. Với máy compact ISO thường có giá trị từ 50-200, trong khi đó DSLR thường có giá trị từ 50-800 và cao hơn.

Chế độ chụp

Hầu hết các máy ảnh số đều có một số chế độ chuẩn: Auto, Program (P), Ưu tiên Khẩu độ - Aperture Priority (Av), Ưu tiên tốc độ - Shutter Priority (Tv), Tự điều chỉnh (M). Các chế độ Av, Tv, và M là các chế độ để chúng ta "sáng tác".

Mỗi chế độ đều sử dụng tam giác phơi sáng trên để mang lại kết quả. Có chế độ điều chỉnh cả 3 tham số cho chúng ta, các chế độ khác cho phép người chụp chọn một tham số để điều chỉnh, còn camera sẽ tự điều chỉnh các tham số còn lại. Bảng dưới đây sẽ mô tả chi tiết từng chế độ chụp:
Screen Shot 2013-04-10 at 11.52.09 AM.png

Thêm vào đó, máy ảnh còn có thêm một số chế độ mặc định: phong cảnh, chân dung, thể thao, ban đêm.
Screen Shot 2013-04-10 at 11.58.53 AM.png

Tuy nhiên, chúng ta phải biết rằng hầu hết các thiết lập trên đều dựa vào hệ thống đo sáng của máy ảnh. Nhiều trường hợp hệ thống đo sáng bị lừa, và chúng ta cần làm là bù sáng để mang lại hình ảnh tốt hơn. Chúng ta sẽ tìm hiểu thêm về đo sáng ở bài tiếp theo.

Cuối cùng, bên cạnh những chế độ trên, còn có những thiết lập khác ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh nhận được như: điểm tự động lấy nét (autofocus points), chế độ đo và chế độ tự động lấy nét...

Đây là một nội dung trong loạt bài viết cùng tìm hiểu và nâng cao trình độ chụp ảnh!

handheld.vn lược dịch và tổng hợp
 
HHVN ADMIN

Bình luận

admin

Staff member
GÂY DỰNG
8 Tháng năm 2012 lúc 17:59
#3
Đây là một chủ đề mà bất cứ ai tìm hiểu về chụp ảnh phải đọc và nghiền ngẫm. Tuy nhiên, phải kết hợp cả trải nghiệm thực tế thì mới áp dụng được lý thuyết này. Đồng thời cũng biết cách thiết lập chế độ chụp tốt nhất để mang lại hình ảnh chất lượng nhất.
 
17 Tháng năm 2012 lúc 23:15
#5
chế độ auto/p: thường sử dụng với người mới sử dụng máy ảnh
av: ưu tiên độ mở, thường sử dụng khá nhiều, khi đỏ máy ảnh sẽ tự động tính toán thời chụp mà vẫn đảm bảo ảnh đủ sáng, mình thưởng dùng khi street life, di chuyển liên tục với nguồn sáng và không gian thay đổi
M: cá nhân mình hay sử dụng chế độ này, khống chế hoàn toàn các yếu tố, và cũng hay dùng khi av ko đáp ứng được yêu cầu
tv: đảm bảo thời gian chụp ở mức độ cần thiết để không bị rung, lắc hoặc có thể bắt dính chuyển động, thường dùng trong chụp thể thao, sân khấu....!
 

huuquynh

Staff member
NHẬP HỘI
11 Tháng tư 2013 lúc 17:22
#8
Nói chung loại này phải đọc đi đọc lại nhiều lần, mỗi lần ngẫm lại lại thấy mình quên mất một vài điểm... :)
 

Phamduylong

GÂY DỰNG
NHẬP HỘI
5 Tháng ba 2018 lúc 10:37
#10
Đọc xong mới thấy bài viết rất giá trị cho những người mới như mình, mong sao có nhiều bài viết tương tự để mọi người có thể học hỏi cải thiện bản thân. Cảm ơn tác giả bài viết nhiều.
 

Bài viết cần bạn xem thêm

Thắc mắc trong năm 2018 thì Hiện nay có những model sound card thu âm https://goldmusic.vn/soundcard-phong-thu nào uy tín nên chọn đặt sử dụng cũng như là đang thu hút của nhiều bạn chọn s ...
Lazada Vietnam Master card on Monday