Thuật ngữ & Khái niệm: Depth of Field (DoF) - Độ sâu trường ảnh - Khoảng nét

Các thớt khác của admin
Độ sâu trường ảnh là đề cập đến khoảng cách mà những đối tượng nằm trong khoảng đó được xuất hiện sắc nét trong ảnh nhận được, nên có thể gọi tên là khoảng nét. Nó thay đổi tùy thuộc vào loại máy ảnh, khẩu độ và khoảng cách lấy nét, mặc dù kích thước và khoảng cách nhìn cũng ảnh hưởng đến độ sâu trường ảnh. Mục đích của bài này là giúp chúng ta hiểu một cách cặn kẽ và mang lại một trực giác tốt hơn khi chụp ảnh.
DoF1.png
Độ sâu của trường ảnh không đột ngột thay đổi từ sắc nét sang không sắc nét, thay vào đó nó xảy ra như một quá trình chuyển đổi dần dần. Trong thực tế, tất cả mọi thứ ngay lập tức ở phía trước và sau khoảng nét sẽ bắt đầu mất đi độ sắc nét cho dù đó là kết quả nhận được của mắt chúng ta hay bằng máy ảnh.

Vành sai (vành mờ)
DoF2.png
Vì không có điểm chuyển tiếp quyết định (ranh giới) nên một thuật ngữ chặt chẽ hơn gọi là “circle of confusion” được dùng để xác định mức độ bị mờ của một điểm, vành sai. Những đối tượng nằm ngoài vành sai này thì khu vực này được xem là nằm ngoài khoảng nét và do đó không còn nét nữa. Vành sai phía trên đã được phóng to để nhìn rõ hơn; trên thực tế vòng tròn chỉ là chấm nhỏ của khu vực cảm biến máy ảnh.
dof_circleofconfusion.png
Lưu ý là khoảng nét chỉ đặt giá trị lớn nhất cho vành sai và không miêu tả những gì đang xảy ra ở khu vực khi chúng ra ngoài tầm ngắm. Những khu vực này được gọi là “bokeh”, theo tiếng Nhật. Hai hình ảnh với khoảng nét giống nhau có thể có bokeh khác nhau đáng kể, phụ thuộc vào sơ đồ bố trí, cấu tạo của các thấu kính trong ống kính. Thực tế, vòng tròn không thật sự là vòng tròn nhưng gần như vậy khi quá nhỏ. Khi trở nên lớn hơn, hầu hết ống kính đều chỉnh sửa nó thành dạng đa giác với 5-8 mặt.

Điều chỉnh khoảng nét

Mặc dù kích thước và khoảng cách ngắm là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến độ lớn của vành sai đối với mắt chúng ta, khẩu độ và khoảng cách tiêu điểm cũng là hai nhân tố chính quyết định độ lớn của vành sai trong cảm biến máy ảnh. Khẩu độ lớn hơn ( số f-stop nhỏ hơn) và khoảng cách tiêu điểm gần hơn sẽ tạo ra khoảng nét nông hơn. Kiểm tra khoảng nét dưới đây được thực hiện với cùng khoảng cách tiêu điểm và ống kính 200mm (vùng ngắm 320mm trên máy ảnh 35mm), nhưng với khẩu độ khác nhau:
DoF3.png
Độ dài tiêu cự và Khoảng nét

Lưu ý tôi không hề đề cập rằng tiêu cự sẽ ảnh hưởng đến khoảng nét. Ống kính tele có vẻ sẽ tạo ra khoảng nét nông hơn, chủ yếu là vì chúng thường được sử dụng để kéo gần đối tượng cần chụp hơn khi người chụp không thể tới gần hơn. Nếu đối tượng chiếm một phần giống nhau trong kính ngắm ở cả ống kính chụp xa và ống kính góc rộng, toàn bộ khoảng nét ổn định với chiều dài của tiêu cự! Việc này đòi hỏi bạn phải tới gần hơn với ống kính góc rộng hoặc xa hơn nhiều với ống kính tele, như bảng khoảng nét dưới đây:
Screen Shot 2013-04-10 at 12.30.39 PM.png
DoF tại tiêu cự f/4.0 trên máy Canon EOS 30D dùng vành sai 0.0206mm.

Screen Shot 2013-04-10 at 12.30.55 PM.png
Bảng phân phối DoF của các ống kính có chiều dài tiêu cự khác nhau

Điều này đưa ra một giới hạn về khái niệm DoF: Một ống kính góc rộng làm cho đối tượng ở phía sau mờ hơn các đối tượng ở phía trước khoảng nét. Và với cùng một vị trí, cùng một đối tượng ở cùng khoảng cách, một ống kính có độ dài tiêu cự dài hơn sẽ cho DoF nông hơn.

Chính vì thế máy DSLR luôn chụp được DoF nông/mỏng hơn máy compact.

Đây là một nội dung trong loạt bài viết cùng tìm hiểu và nâng cao trình độ chụp ảnh!
handheld.vn lược dịch và tổng hợp
 
HHVN ADMIN

Bình luận

17 Tháng năm 2012 lúc 23:08
#2
dof phụ thuộc vào các yếu tố sau:
1) khoảng cách từ máy tới vật cần chụp: càng gần, dof càng mỏng
2) khoảng cách từ vật cần chụp tới nền (background), càng xa, bokeh càng đẹp(nền càng xoá mở tốt, mịn)
3) độ mở của ống kính và chất lượng quang học của ống kính
4) độ dài tiêu cự
------
đối với máy dslr, điều quan trọng ko phải là dof, mà người ta hay chú ý nhiều hơn đến bokeh(nền xoá có mịn không, có đẹp ko....)
 
18 Tháng năm 2012 lúc 00:39
#3
Thuật ngữ & Khái niệm: Depth of Field (DoF) - Độ sâu trường ảnh - Khoảng nét

bokeh và dof thì lại ko tách rời nhau. nhiều lúc lại dùng chung khái niệm được.
 

CaptH

GÂY DỰNG
NHẬP HỘI
8 Tháng mười một 2016 lúc 10:08
#5
Từ sau sự ra đời của Sony RX1 thì nhận xét này không còn đúng nữa ;)
Thực ra RX1 nó là compact cao cấp, so với compact nói chung thì nó vượt trội nhưng nếu so với DSLR thì vẫn không lại được đâu ạ, với ống 35f2 thì cũng chưa đủ để tạo ra cái DOF mỏng dính và background huyền ảo :)
 
5 Tháng hai 2017 lúc 17:09
#6
Thực ra RX1 nó là compact cao cấp, so với compact nói chung thì nó vượt trội nhưng nếu so với DSLR thì vẫn không lại được đâu ạ, với ống 35f2 thì cũng chưa đủ để tạo ra cái DOF mỏng dính và background huyền ảo :)
35 f1.4 thì may ra ^_^
 

Bài viết cần bạn xem thêm

Thắc mắc trong năm 2018 thì Hiện nay có những model sound card thu âm https://goldmusic.vn/soundcard-phong-thu nào uy tín nên chọn đặt sử dụng cũng như là đang thu hút của nhiều bạn chọn s ...
Lazada Vietnam Master card on Monday